Alzheimer ve demansla ilgili neleri yanlış biliyorsunuz?

Demans ya da diğer adıyla bunama, hastaların bilişsel ve fiziksel yeteneklerinde birçok soruna yol açar, pek çok belirtinin bir araya gelmesiyle oluşur. Bu kişiler belirgin bir hafıza sorunu yaşarlar, konuşmada güçlük çekerler, kişilik değişimleri olur ve motor-koordinasyon becerileri bozulur.

Ne yazık ki, demansı erken safhalarda fark edemiyoruz, belirtiler belirginleştikçe durumun ciddiyetinin farkına varıyoruz. Oysaki burada en önemli görev aile ve yakınlara düşüyor. Kişiler durumlarını ciddiye almasalar da, bundan en fazla yarayı alacak olan aile ve arkadaşların erken belirtileri fark etmesi gerekiyor. Çünkü bu hastalığın kesin bir tedavisi yok, ancak erken teşhis edildiğinde etkileri yavaşlatılabiliyor. Belirtilerin sürekliliği en önemli nokta. Çünkü hepimiz zaman zaman stres gibi nedenlerle unutkanlık yaşıyor olsak da bu çok uzun sürmüyor. Bu yüzden inatçı belirti varlığında doktora başvurmalıyız.

Demans belirtileri

Peki, kendimizde ve sevdiklerimizde, üzücü bir süreç olan demans varlığını nasıl erken fark edebiliriz? İşte dikkate alınması gereken bazı belirtiler.

  1. Sık sık ocakta yemeğiniz yanıyorsa, anahtarınızı yanınıza almayı bir türlü aklınıza getiremiyorsanız, yeni öğrendiğiniz bilgileri kolayca unutuyorsanız demans hastası olabilirsiniz. Burada önemli nokta bunların sürekli yaşanmasıdır. Birkaç yıl öncesine göre yaşadığınız bu ani kötü değişimi normal olarak kabul etmeyin.
  2. Konuşmada güçlük diğer bir yaygın demans belirtisi. Eğer konuşma sırasında sık sık takılıyorsanız, aklınıza bazı kelimeleri getiremiyor ve kafa karışıklığı yaşıyorsanız bu da demansı işaret ediyor olabilir. Demans hastalarının özellikle aynı kelime tekrarlarını sık sık yaptıkları gözlemlenir. Konuşurken kelimeleri seçmekte zorlandıkları gibi demans hastaları yazı yazarken de mantıklı cümle kuramazlar.
  3. Demans hastalarının sık karşılaştığı bir başka sorun da yaygın depresyondur. Özellikle demans erken evrelerinde ruh halinde çok fazla oynamalar olur. Hastalar ani şekilde depresif hissedebilirler. Eğer sebepsiz ruh hali değişimleri yaşıyorsanız ya da yakınınızda yaşayan birileri varsa hafife almayın.
  4. Fibromiyalji adını verdiğimiz modern çağ hastalığı olan kronik bir yorgunluk terimi var. Aşırı halsizlik yaşayan kişilerin demans hastası olma riski daha fazla. Kronik yorgunluk daha pek çok hastalıkla ilişkili olabilecek ciddi bir belirtidir. Eğer kendinizi sürekli yorgun hissediyorsanız, diğer erken demans belirtilerine sahip olup olmadığınızı değerlendirin.
  5. Konsantrasyon bozukluğu, demansın erken belirtilerine dair diğer bir önemli gösterge olabilir. Demans hastaları sıklıkla odaklanmada güçlük çekerler. Günlük hayatta bir karar almaları, plan yapmaları veya sorun çözmeleri gerekiyorsa, konsantre olamadıklarından yaptıkları işlerde verimsiz kalırlar.
  6. Demansı fark etmenin diğer bir yolu da normalde günlük rutininizde bulunan işleri artık yapamamanız veya aksatmanızdır. Bunlar; temizlik yapmak, yemek pişirmek, işe gitmek, bahçe sulamak gibi gündelik basit işlerdir.
  7. Demansın en güçlü belirtilerinden biri zaman ve mekân algısının demans hastalarında zayıf olmasıdır. Gündelik her anımızda zamanı bir ölçüt olarak kullanır, planlamamızı yapar, normal hayata adapte oluruz. Ama ilginç bir şekilde demans hastalarında zaman algısı gittikçe kötüleşir ve günleri yıllardan bile ayırt edemez hale gelirler. Demans hastalarında zaman kadar mekân algısı da zayıflar. Bazen nerede olduklarını bile unuturlar.

Eğer bu belirtilerden bir ya da birkaçı siz veya bir yakınınızda varsa, en kısa sürede doktora başvurun.

Demans ve Alzheimer ile ilgili neleri yanlış biliyorum?

Alzheimer, beyinde zararlı protein birikimleriyle sinir hücreleri arasındaki iletişimi koparan, birçok bilişsel fonksiyonu kötüleştiren ve bunun sonucunda demansa sebep olan bir hastalık. Hem Alzheimer hem de daha genel belirtiler bütünü olan demans, oldukça kötü oldukları ve tam tedavileri bulunmadığı için çok tartışılıyor. Ancak bu hastalıklarla ilgili yanlış bilinenlerin düzeltilmesi gerekiyor.

“Anne ve/veya babamda Alzheimer/Demans var, bende de olacak^”

Annesi, babası ya da her iki ebeveyni Alzheimer ya da demans olan bireyler sıklıkla kendilerinde de ileride aynı hastalığın ortaya çıkacağı korkusuyla yaşarlar. Burada, cevaplanması gereken Alzheimer ya da demansın genetik bir hastalık olup olmadığıdır. Alzheimer, tek başına genetik bir hastalık değildir; çevresel ve genetik risk faktörleri bir araya gelerek bu hastalığı meydana getirir.

Çocuk, anne babadan Alzheimer genini alsa bile, çevresel faktörler iyileştirilerek hastalığın ortaya çıkması engellenebilir. Yapılan araştırmalar da, Alzheimer vakalarının sadece yüzde 5-10 kadarının aile genetiği geçişli olduğunu gösteriyor. Özellikle APO-E e4 genini taşıyanların mutlaka Alzheimer olacağı ile ilgili batıl bilgiler var. Bu gen sadece bir rik faktörüdür, tek başına varlığı mutlaka Alzheimer hastalığına sebep olacak anlamına gelmez.

Yaşam süresinin uzamasıyla, demansı da ileri yaşlardaki birçok kişide gözlemler olduk ama genç yaşta demans görülmüşse, bu diğer aile bireyleri için daha fazla risk demektir. Özellikle Alzheimer için çok iyi belirlenmiş genler var. Herkese genetik test önerilmese de, eğer ailede çok fazla Alzheimer öyküsü varsa ya da özellikle genç yaşta görülme vakası olmuşsa genetik test yaptırılmasında fayda var. Bu gen risklerinin araştırılması için bir yaş sınırı olmadığı gibi hemen hemen her genetik laboratuvar kan numunesiyle bu testi yapabiliyor.

“Bu hastalıklar önlenebilir/önlenemez”

Alzheimer ve demans için şu an önleyici bir tedavi yok. Ancak, bu hastalıkların oluşmasında çevresel faktörlerin çok etkili olduğunu söyledik. Bu yüzden beyni destekleyen sağlıklı bir beslenme, egzersiz, daha az stresli bir hayat gibi yaşam tarzı değişiklikleriyle Alzheimer ve demansa karşı önlem alınabilir. Özellikle beyin dostu omega-3 yağları, E, B, C vitaminleri, selenyum gibi takviyelerin yeterli miktarda alınması gerekir.

Çevremizdeki ağır metaller Alzheimer hastalığına sebep olur

Yapılan aşılar, dolgu malzemeleri, musluk suyu, mutfak araç gereçleri ve bazı suni tatlandırıcılar cıva, alüminyum gibi ağır metaller içerir. Bunların Alzheimer görülme sıklığını arttırdığına inanılıyor. Ama özellikle beslenme gruplarındaki ve aşılardaki metaller oldukça eser miktarda ve bunların Alzheimer’a yol açtığı ile ilgili kanıtlanmış bir bilimsel çalışma bulunmuyor.

Alzheimer/Demans kendini fark ettirmeden ilerler

Bu hastalıkların kendilerini farkettirmeden sinsice ilerlediği düşünülür. Oysaki demans ya da Alzheimer hastaları kendilerinde bir şeylerin yolunda gitmediğini fark ederler. Günlük yaptıkları işlerde zorlanırlar, hiç olmadığı kadar yoğun hafıza sorunu yaşarlar, depresyona daha eğilimli olurlar.

Alzheimer ve demanstan korunmak için neler yapmalıyım?

Bu hastalıkların önlenmesinde çevresel faktörleri heddeflemeliyiz. Kısacası sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleriyle beynimizi ve tüm vücudumuzu bu dejeneratif hastalıklara karşı korumalıyız.

Yapılan araştırmalar, yüksek tansiyon, diyabet gibi kronik hastalıkları olan kişilerin beyninin daha fazla risk altında olduğunu ortaya koyuyor. Bu yüzden, sağlıklı beslenmek özellikle de beyin dostu yiyecekler yemek mühim. İkinci sırada egzersiz geliyor. Fiziksel aktivite, depresif duyguları iyileştirdiği gibi, beyne kan akışını artırarak, sağlıklı hormon salınımını ve hücre yenilenmesini artırıyor. Bu yüzden sabah ve akşam en az 30’ar dakikalık fiziksel egzersizler yapılmalı. Ancak fiziksel egzersiz kadar bilişsel egzersizlere de vakit ayırmanız gerekiyor. Bilişsel egzersizlerde de süre değil, çeşitlilik önemli. Yeni bir dil öğrenin, sudoku çözün, kitap okuyun, konuşun.

Beynin çok farklı bölgelerini sürekli hareket halinde tutun ve sinir hücrelerinizi gençleştirin. Sinir hücreleri temelde bilgiyle beslenir, bilgi olmadığı sürecek besin veya oksijen taşınsa da kullanmadığınız bölgelerinizi kaybedersiniz.





Bize Ulaşın

İLETİŞİM

İlgi alanımızdaki nörolojik konularla ilgili bir rahatsızlığınızın olduğunu düşünüyorsanız aşağıdaki iletişim yöntemlerinden birini kullanarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.


İLETİŞİM

0212 414 30 00
Dahili: 22334




Takipte olun

SOSYAL MEDYA

Sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip edebilirsiniz.